Zgłoszenie uwag w procesie konsultacji do projektu ustawy o wykonywaniu pracy za pośrednictwem cyfrowych platform pracy (UC160)

Projekt ustawy wykracza poza zakres transpozycji dyrektywy (UE) 2024/2831. Zamiast eliminować nadużycia, kreuje nadmiernie uprzywilejowaną pozycję prawną osób wykonujących pracę za pośrednictwem platform poprzez przyznanie im środków ochrony proceduralnej i materialnej nieprzewidzianych w Kodeksie pracy. Skutkuje to nieuzasadnionym zróżnicowaniem sytuacji prawnej tych osób względem tradycyjnych pracowników oraz zachwianiem spójności całego systemu prawa pracy. Powoduje to również nałożenie dodatkowych ciężarów wyłącznie na jedną branżę gospodarki.

Szczególnym przejawem tej uprzywilejowanej pozycji jest wprowadzenie do polskiego porządku prawnego instytucji domniemania stosunku pracy, nieznanej dotąd powszechnemu prawu pracy ani polskiej tradycji prawnej. Dotychczasowe zasady ustalania istnienia stosunku pracy opierały się na konieczności udowodnienia przesłanek z art. 22 Kodeksu pracy, przy zachowaniu równości stron oraz standardowych zasad rozkładu ciężaru dowodu. Tymczasem projektowany mechanizm, oparty na niskim progu uprawdopodobnienia po stronie wykonawcy przy jednoczesnym przeniesieniu ciężaru dowodu na zatrudniającego, wykracza poza standardy sprawiedliwości proceduralnej i kreuje daleko idące środki ochrony w porównaniu do tych, które przysługują pracownikom etatowym.

Dysproporcja ta ujawnia się również w zestawieniu z reformą Państwowej Inspekcji Pracy wprowadzoną ustawą z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 473). Mimo że ustawa ta przyznała inspekcji kompetencję do administracyjnego ustalania stosunku pracy, zachowano w niej kluczowe bezpieczniki proceduralne – w tym badanie rzeczywistej woli stron oraz etap ugodowo-rekomendacyjny. Tymczasem w projekcie ustawy o wykonywaniu pracy za pośrednictwem cyfrowych platform pracy mechanizmy te zostały pominięte lub drastycznie ograniczone, na co wskazuje chociażby rygorystyczny, zaledwie 14-dniowy termin wyznaczony zatrudniającemu na wzruszenie domniemania (art. 15 ust. 4 projektu).

1. Założenia OSR w zakresie liczby osób pracujących za pośrednictwem platform (300 tys. osób w 2025 r. i objęcie działaniami PIP jedynie 10% z nich) są rażąco niedoszacowane. Raport Towarzystwa Ekonomistów Polskich z sierpnia 2026 r. wskazuje, że już w 2024 r. populacja ta wynosiła 719 tys. osób (odpowiadając 210 tys. etatów, w tym kierowców, kurierów i freelancerów). Oparcie OSR na nierealistycznie niskiej bazie skutkuje zbagatelizowaniem faktycznych skutków gospodarczych i społecznych ustawy.
2. Projekt nie uwzględnia makroekonomicznych skutków wprowadzenia domniemania stosunku pracy, bezpodstawnie zakładając w OSR pozytywny wpływ na konkurencyjność. Zgodnie z analizą TEP z sierpnia 2026 r. restrykcyjny wariant wdrożenia doprowadzi do spadku podaży pracy oraz trwałego obniżenia PKB o 0,36% w perspektywie 10 lat (strata min. 18 mld zł rocznie, w tym 9,5 mld zł w pierwszym roku). Skutki te będą bezpośrednim efektem wzrostu pozapłacowych kosztów pracy i ograniczenia aktywności zawodowej na platformach.
3. Narzucenie reżimu umowy o pracę zniweczy kluczową cechę rynku platformowego, jaką jest elastyczność i praca w niepełnym wymiarze czasu (50% kurierów pracuje ≤10 h/tydzień, a 33,9% freelancerów <4 h/dobę). OSR błędnie zakłada automatyczną poprawę sytuacji wykonawców. Według raportu TEP restrykcyjne wymogi doprowadzą do likwidacji 33,3% ekwiwalentów etatów w sektorze platform i spadku ogólnego zatrudnienia w gospodarce o 0,65%, pozbawiając źródła dochodu dorywczego m.in. studentów i osoby poszukujące zajęć dodatkowych.
4. Prognozowany w OSR dodatni wpływ na finanse publiczne (673,1 mln zł w 10 lat) ma charakter iluzoryczny, gdyż uwzględnia jedynie wzrost klina podatkowo-składkowego po przekształceniu umów w umowy o pracę (z 15% do 40%). Projektodawca całkowicie pomija negatywne skutki makroekonomiczne. Zgodnie z raportem TEP z sierpnia 2026 r. bezpośredni wzrost wpływów składkowych zostanie w długim okresie w znacznej mierze zniwelowany przez ubytek dochodów z VAT i akcyzy, wynikający ze spadku konsumpcji i redukcji aktywności gospodarczej.

Wnosimy o:

1. Wydłużenie terminu na zgłoszenie do 7 dni (zgodnie ze standardem zgłaszania do ubezpieczeń społecznych – ZUS).
2. Zrównanie obowiązku przekazywania danych przez pośredników z obowiązkami przekazywania danych przez cyfrową platformę pracy Państwowej Inspekcji Pracy. Wyłączenie odpowiedzialności cyfrowej platformy pracy za błędy leżące po stronie pośrednika np. nieterminowe bądź niepełne przekazanie danych.
3. Ujednolicenie przepisów dotyczących sprawozdawczości i przekazywania danych w projekcie ustawy i usunięcie dublujących się obowiązków w tym zakresie (np. w dublujących się obowiązków z art. 6 i 7 projektu ustawy).

Uzasadnienie:

Zależność od pośrednika: Platforma nie ma bezpośredniego kontaktu z wykonawcami zatrudnionymi przez pośredników, stąd możliwość dopełnienia obowiązku zależy wyłącznie od pośrednika. Błędy pośrednika nie mogą obciążać platformy sankcjami.

Paraliż operacyjny: Wymóg zgłoszenia przed dopuszczeniem do pracy uniemożliwia elastyczne podejmowanie zleceń i odbiega od 7-dniowego terminu ZUS.

Uzasadnienie:

Dublowanie obowiązków: Rejestracja z art. 6 dubluje rozbudowane sprawozdanie z art. 7 projektu, stanowiąc zbędny ciężar administracyjny

Wnosimy o:

1. Zmianę częstotliwości sprawozdawczości z półrocznej na coroczną dla wszystkich platform.
2. Wprowadzenie limitu częstotliwości wniosków o dodatkowe informacje (max. 1 raz w roku) oraz precyzyjnego, zamkniętego katalogu danych, o które można wnioskować na podstawie art. 7 ust. 3 i art. 8.

Uzasadnienie:

Nadmierna biurokracja: Raportowanie co 6 miesięcy nie daje wartości analitycznej, powielając dane kierowane do ZUS i KAS. Coroczny cykl (jak w MŚP) jest wystarczający do realizacji celów ustawy i nakładanie tak rozbudowanego i uciążliwego obowiązku sprawozdawczego narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności.

Ryzyko nadużyć i paraliżu: Nieograniczone prawo PIP i przedstawicieli pracowników do żądania dowolnych danych rodzi niepewność prawną, zagraża tajemnicy przedsiębiorstwa i paraliżuje operacyjnie platformy. Zakres danych, które mogą wymagać podmioty wskazane w ustawie jest bardzo szeroki i niedookreślony. Ustawodawca powinien w sposób precyzyjny określić jakich danych może wymagać PIP oraz przedstawiciele pracowników uwzględniając zarówno efektywność postępowania, konstytucyjną zasadę proporcjonalności i uzasadniony interes prawny cyfrowych platform pracy. W proponowanym brzmieniu przepisów może okazać się, że od platform wymagać się będzie dostarczenia danych którymi nie dysponują bądź które nie są potrzebne w celu realizacji przepisów ustawy, a które jednocześnie poważnie naruszą interesy przedsiębiorstwa (np. przez ujawnienie tajemnicy przedsiębiorstwa). Konieczne są również ustawowe bezpieczniki w zakresie uciążliwości biurokratycznej takich obowiązków (limit 1 raz w roku, dookreślenie zakresu).

Wnosimy o:

1. Warunkowanie domniemania spełnieniem wszystkich przesłanek z art. 22 § 1 KP, a nie tylko przesłanki kierownictwa/kontroli.
2. Wyłączenie stosowania domniemania wobec platformy, gdy wykonawca ma umowę wyłącznie z pośrednikiem (ograniczenie do bezpośredniego kontrahenta).

Uzasadnienie:

Zniekształcenie testu na istnienie stosunku pracy: Ugruntowane orzecznictwo sądowe i dorobek doktryny od lat wskazał na sposób w jaki powinny być interpretowane przepisy art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Sądy przeprowadzają swoisty test, w którym każda ze wskazanych w k.p. przesłanek musi zostać spełniona. Ograniczenie uruchomienia domniemania do uprawdopodobnienia przesłanki kierownictwa stanowi rażące pominięcie innych warunków koniecznych i niezbędnych do zaistnienia stosunku pracy, czyli pracy na rzecz pracodawcy w wyznaczonym przez niego miejscu oraz czasie i za wynagrodzeniem. Co więcej żadne inne elementy nie mogą być niezależnym elementem tego domniemania, np. wyłącznie fakt korzystania z algorytmów nie jest tożsamy z podporządkowaniem służbowym (kierownictwem).

Brak relacji umownej stanowi faktyczną przeszkodę do zastosowania domniemania: W przypadku, gdy relacja kontraktowa występuje między pracownikiem a pośrednikiem, bez względu na jej charakter, to pracownik nie ma bezpośredniej relacji z cyfrową platformą pracy. Ewentualne spełnienie warunków domniemania powinno dotyczyć istniejącej relacji kontraktowej między pracownikiem a pośrednikiem. Platforma nie ma realnego wpływu na tą relację i sama nie jest jej stroną.

Wnosimy o:

1. Uzależnienie wystąpienia przez przedstawicieli z wnioskiem o ustalenie stosunku pracy od uzyskania uprzedniej, pisemnej zgody wykonawcy.

Uzasadnienie:

1. Naruszenie swobody umów: Inicjowanie procedur przez podmioty trzecie bez zgody zainteresowanego godzi w art. 353¹ KC w zw. z art. 300 KP oraz wolność wyboru formy zatrudnienia. Art. 2 ust. 1 pkt 6 projektu ustawy wprowadza definicję przedstawicieli pracowników. Co do swej istoty, jako „przedstawiciele” powinni działać w zgodzie z interesem samych pracowników a przynajmniej nie szkodzić ich interesom. Trudno obiektywnie nazwać działaniem na rzecz osoby wykonującej pracę zarobkową przymusową ingerencję w relację wiążącą go z cyfrową platformą pracy.
2. Przymusowa reklasyfikacja: Wielu wykonawców (np. studenci, dorabiający) celowo wybiera umowy cywilnoprawne/B2B. Działanie zewnętrznych podmiotów wbrew ich woli narusza ich autonomię, prawo do wyboru formy wykonywania działalności zarobkowej i potencjalnie może szkodzić ich interesom.

Wnosimy o:

1. Utrzymanie wyłączenia postępowań podatkowych, karnych i ubezpieczeniowych z zakresu domniemania.
2. Wprost wskazanie w treści przepisów zasady nieretroaktywności ustalania stosunku pracy.

Uzasadnienie:

Zgodność z dyrektywą: Wyłączenia z art. 11 odpowiadają art. 5 ust. 3 dyrektywy 2024/2831.

Ochrona rynku i stabilności: Dopuszczenie retroaktywności przekształcania relacji cywilnoprawnych w stosunek pracy stwarza ogromne ryzyko po stronie przedsiębiorców. Może skutkować utratą płynności i bankructwem platform i wielu przedsiębiorców z nimi współpracujących. Prowadzić może ostatecznie do upadku całej branży i marginalizacji usług świadczonych przez platformy z uwagi na ryzyko prawne. Dopuszczenie retroaktywności w tym zakresie budzi również poważne wątpliwości w świetle konstytucyjnej zasady wynikającej z artykułu 2 Konstytucji RP – „prawo nie działa wstecz”.

Wnosimy o:

1. Wydłużenie terminu na przedstawienie dowodów i wzruszenie domniemania stosunku pracy przez cyfrową platformę pracy lub pośrednika (art. 15 ust. 4 i 5 projektu) z 14 dni do co najmniej 30 dni.
2. Pełne dostosowanie procedury wydawania decyzji administracyjnej przez okręgowego inspektora pracy do gwarancji proceduralnych zawartych w nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 11 marca 2026 r. (Dz. U. poz. 473), w szczególności poprzez wprowadzenie bezwzględnego nakazu badania i uwzględniania woli stron stosunku prawnego (na wzór art. 33a ust. 4 oraz art. 11 ust. 2 ustawy o PIP).
3. Wprowadzenie obowiązku badania woli stron (zgodnie z nowelizacją ustawy o PIP z 11.03.2026 r.).

Uzasadnienie:

Realne umożliwienie zajęcia stanowiska: 14 dni to termin zbyt krótki na zgromadzenie dokumentacji niezbędnej do rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów i umożliwiającej podważenie domniemania. Wiele cyfrowych platform pracy to duże przedsiębiorstwa posiadające skomplikowaną strukturę techniczną, operacyjną i organizacyjną. Szczególnie w przypadku wielu trwających postępowań równocześnie i związanych. Jest to również niespójne z ustawą o Państwowej Inspekcji Pracy. Tak krótki termin na ustosunkowanie się do zarzutów w praktyce uniemożliwia platformom podważenie domniemania i wprowadza proceduralną fikcję istnienia prawa do obrony.

Systemowa spójność z ustawą o PIP i orzecznictwem sądowym: Założenia projektu ustawy prowadzą do rozbieżności z przepisami ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Co do zasady inspektorzy pracy zostali wyposażeni w daleko idące kompetencje pozwalające im na przekształcanie stosunków cywilnoprawnych, ale jednocześnie zadbano o mechanizmy hamulcowe, czyli umożliwienie stronom zajęcia stanowiska w trwającym postępowaniu i obligatoryjne badanie woli stron. Kwestia obligatoryjnego badania woli stron została ugruntowana również w orzecznictwie sądowym, na co wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 września 2020 roku w sprawie o sygnaturze akt I PK 126/19. Zgodnie z przedstawioną w orzeczeniu tezą następcza ocena woli stron dokonana po ustaniu stosunku prawnego wbrew pierwotnemu, zgodnemu zamiarowi stron w celu uzyskania korzyści materialnych jest niedopuszczalna. Stanowi to swego rodzaju nadużycie prawa. Projekt w obecnym brzmieniu nie przewiduje podobnych mechanizmów przewidzianych w ogólnym prawie pracy tworząc nieuzasadniony wyłom w powszechnym porządku prawnym zmieniającym całkowicie sytuację w tylko jednej branży.

Powstrzymanie się od „gold-platingu” przepisów dyrektywy: Umożliwienie PIP autorytarnego zastosowania domniemania bez względu na wolę stron, nawet w opozycji do woli samych pracowników platformowych stanowi nie tylko podważenie konstytucyjnej zasady swobody umów, ale też nie znajduje żadnego uzasadnienia w świetle dyrektywy 2024/2831. Jest to oczywisty przykład „gold-platingu” przepisów unijnych.

Wnosimy o:

Wykreślenie automatyzmu narzucania umowy na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy. Ustalanie parametrów powinno następować na podstawie średniej historycznej z ostatnich 3–6 miesięcy

Uzasadnienie:

Fikcja prawna i sankcyjność: Narzucenie pełnego etatu osobie pracującej dorywczo (np. kilka godzin tygodniowo) ma charakter sankcyjny i oderwane jest o rzeczywistych warunków współpracy. Tego rodzaju przepis wprowadza nieproporcjonalną „karę” za stosowanie umów cywilnoprawnych i w sposób oczywisty i intencjonalny ma prowadzać na rynek znaczącą i nieuzasadnioną niepewność co do przepisów prawa. Konsekwencje prawne i finansowe wprowadzenia pełnego etatu dla osoby pracującej w praktyce kilka godzin tygodniowo są ogromne i niczym nieuzasadnione.

Oderwanie od realiów: Parametry realnej współpracy między stronami muszą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji przez inspektorów PIP. Współpraca może mieć nie tylko wymiar zaledwie kilku godzin tygodniowo, ale może mieć również charakter epizodyczny. W sytuacji, gdy dany podmiot nawiązał dopiero współpracę automatyczne uznanie, że relacja ta ma być nieograniczona w czasie (umowa na czas nieokreślony) jest nadużyciem.

Wnosimy o:

1. Wykreślenie mechanizmu retroaktywnego cofania daty zawarcia umowy o pracę do dnia rozpoczęcia kontroli lub doręczenia zawiadomienia. Podtrzymanie zasady skutku wyłącznie na przyszłość (prospektywnego).

Uzasadnienie:

Paraliż procesów bezpieczeństwa: Blokada konta z przyczyn compliance (np. oszustwa, zagrożenie bezpieczeństwa) nie może skutkować automatycznym, wstecznym nałożeniem etatu. Cyfrowe platformy pracy będą obarczone ryzykiem prawnym w przypadku konieczności nałożenia blokady z powodu wystąpienia obiektywnych przyczyn dotyczących bezpieczeństwa. Zachowanie bezpieczeństwa użytkowania platformy powinno stanowić priorytet każdego przedsiębiorcy działającego w branży, tymczasem zaproponowane regulacje doprowadzą do opóźnień i potencjalnie narażają konsumentów na ryzyko wystąpienia nieprawidłowości z uwagi na paraliż procesów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.

Zamrożenie operacyjne: Przepis uniemożliwi bieżące zarządzanie platformą i dbanie o jakość usług z uwagi na ryzyko sankcyjne. Obawa dotycząca podjęcia koniecznych dla jakości usług decyzji z uwagi na ryzyko sankcyjne dotknie bezpośrednio klientów.

Niespójność z reformą PIP: Postępowania PIP powinny zmierzać do sanacji na przyszłość, a nie stosowania retroaktywnych represji (zgodnie z nowelą z 11.03.2026 r.). Ponownie pojawia się rozdźwięk między ogólnymi zasadami przeprowadzania kontroli przez PIP a szczególnymi zasadami będącymi wyjątkiem dla jednej tylko branży.

Wnosimy o:

1. Dopuszczenie zautomatyzowanego przetwarzania danych (w tym biometrii/weryfikacji tożsamości) w celu realizacji wymogów prawa (w szczególności AML), zapobiegania oszustwom oraz ochrony życia i zdrowia.

Uzasadnienie:

Realizacja obowiązków nakładanych przez prawo: Istnieje szeroki katalog obowiązków nakładanych na cyfrowe platformy pracy bezpośrednio przez przepisy prawa. Należą do nich między innymi normy w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML). Bezwzględny zakaz zautomatyzowanego przetwarzania danych w sposób istotny utrudnia bądź uniemożliwia realizację wielu obowiązków w tym zakresie narażając interes publiczny.

Obniżenie standardów bezpieczeństwa: Brak zautomatyzowanego przetwarzania danych, czy weryfikacji tożsamości może prowadzić licznych nadużyć, jak np. nieuprawnione udostępnianie konta osobom postronnym. Uniemożliwi to natychmiastową relację na naruszenia prawa i standardów bezpieczeństwa, co w sposób oczywisty przekładać się będzie na obniżenie bezpieczeństwa samych konsumentów.

Wnosimy o:

1. Zastąpienie obowiązku przedstawiania pełnej oceny DPIA obowiązkiem przekazania merytorycznego podsumowania, z prawem do wyłączenia informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa i know-how.

Uzasadnienie:

Ryzyko wycieku tajemnic handlowych: Pełna DPIA zawiera wrażliwe dane o architekturze systemów, protokołach bezpieczeństwa i logice algorytmów.

Zagrożenie konkurencyjności: Udostępnienie pełnego dokumentu bez wyłączeń grozi skopiowaniem rozwiązań przez konkurencję.

Wystarczalność podsumowania: Przekazanie przystępnego podsumowania w pełni realizuje cel informacyjny dyrektywy 2024/2831 przy zachowaniu ochrony własności intelektualnej. Obowiązek przedstawiania szerokiego DPIA godzi w konstytucyjną zasadę proporcjonalności.

Wnosimy o:

1. Ograniczenie obowiązku informacyjnego wyłącznie do systemów podejmujących kluczowe decyzje (z wyłączeniem systemów pomocniczych/wspierających).
2. Wprowadzenie klauzuli ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa i własności intelektualnej.

Uzasadnienie:

Paraliż operacyjny i innowacyjny: Raportowanie wag i parametrów każdego narzędzia pomocniczego uniemożliwia sprawne udoskonalanie aplikacji, zwiększanie jakości usług i innowacje.

Zagrożenie dla know-how: Brak bezpieczników prawnych grozi ujawnieniem unikalnych algorytmów i ich skopiowaniem przez konkurencję. Dane ujawnione w ten sposób stanowią ogromną wartość i są objęte prawami własności intelektualnej i know-how.

Proporcjonalność: Ochrona przed dyskryminacją wymaga przejrzystości decyzji kluczowych, a nie ujawniania architektury całego oprogramowania. Propozycja przedstawiona w projekcie ustawy stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności.

Wnosimy o:

1. Dopuszczenie automatycznego zawieszenia/deaktywacji konta w przypadku naruszenia prawa lub zagrożenia bezpieczeństwa (narażenia życia lub zdrowia), z zapewnieniem następczej weryfikacji przez człowieka.

Uzasadnienie:

Paraliż wymogów compliance: Uprzednia, ręczna kontrola każdej blokady uniemożliwia automatyczne odłączanie osób bez ważnych dokumentów czy badań. Istnieje wiele obiektywnych wymogów prawnych, których niespełnienie powoduje konkretne konsekwencje prawne. Mają one charakter „zero-jedynkowy” i zautomatyzowana kontrola tychże obowiązków nie powinna być zakazywana.

Zagrożenie dla bezpieczeństwa: Brak natychmiastowej blokady w sytuacjach awaryjnych (agresja, oszustwa) opóźnia reakcję i stwarza zagrożenie dla użytkowników. Dobro w postaci życia i zdrowia, czy zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników powinno zawsze mieć pierwszeństwo. Propozycja zawarta w projekcie ustawy stawia dobro nadrzędne na drugim planie.

Następczy nadzór ludzki: Prawo do następczej weryfikacji decyzji w pełni realizuje standardy ochronne dyrektywy 2024/2831.

Wnosimy o:

1. Wykreślenie rocznej ochrony przed zwolnieniem dla nieformalnych, swobodnie wybieranych przedstawicieli pracowników i ograniczenie tej ochrony do oficjalnych struktur związkowych (zgodnie z Kodeksem pracy).

Uzasadnienie:

Niespójność z prawem pracy: Przepis przyznaje immunitet osobom wyłonionym w nieformalnym trybie, co odbiega od standardów Kodeksu pracy i ustawy o związkach zawodowych.

Ryzyko nadużyć prawa: Tak silna ochrona dla nieformalnych reprezentantów sprzyja jej wykorzystywaniu do uniknięcia odpowiedzialności za nadużycia prawne czy rażące naruszenia regulaminu platformy.

Wnosimy o:

1. Wprowadzenie limitów kwotowych oraz limitu częstotliwości powoływania eksperta.
2. Wprowadzenie bezwzględnego wymogu podpisania z ekspertem umowy o poufności (NDA).

Uzasadnienie:

Niekontrolowane koszty: Brak limitów kwotowych i ilości wykonywanych ekspertyz oznacza wystąpienie ryzyka niekontrolowanych kosztów po stronie cyfrowych platform pracy z uwagi na art. 40 ust. 2. Platforma musi zaplanować odpowiednie budżety na ten cel i zabezpieczyć środki. Limity muszą być realne do spełnienia i nie mogą zagrażać płynności finansowej przedsiębiorstwa. Muszą być też proporcjonalne dla realizacji celu ustawy w stosunku do możliwości przedsiębiorstwa.

Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa: Udostępnienie ekspertowi danych o algorytmach bez umowy NDA grozi wyciekiem know-how i strategicznych danych operacyjnych. Wyciek tajemnicy przedsiębiorstwa i tajemnicy handlowej grozi ogromnymi stratami finansowymi i skopiowaniem stosowanych rozwiązań przez konkurencję.

Wnosimy o:

1. Ograniczenie stosowania przepisu wyłącznie do pracowników platformy i wyłączenie z jego zakresu wykonawców cywilnoprawnych i B2B.

Uzasadnienie:

Przekroczenie zakresu dyrektywy: Art. 12 dyrektywy 2024/2831 zastrzega ochronę BHP wyłącznie dla pracowników platform. Propozycja normy zawartej w projekcie ustawy stanowi nieuzasadniony „gold-plating” przepisów.

Zatarcie granic zatrudnienia: Narzucenie wynikających z przepisów prawa pracy norm BHP samozatrudnionym narusza ich autonomię i zaciera różnicę między etatem a B2B.

Nieostrość pojęciowa: Pojęcie „nadmiernej presji” może być interpretowane w sposób dowolny i pozwala na arbitralne podważanie standardowych mechanizmów efektywnościowych platformy.

Wnosimy o:

1. Umożliwienie realizacji obowiązku poprzez przekierowanie do zewnętrznych, bezpiecznych komunikatorów/portal internetowych zamiast wymogu budowania forów wewnątrz aplikacji platformy.

Uzasadnienie:

Ryzyko prawne za treści nielegalne: Hostowanie niekontrolowanego czatu bez prawa do moderacji naraża platformę na odpowiedzialność za naruszenia prawa i dóbr osobistych.

Nadmierne koszty inżynieryjne: Wymóg tworzenia modułu komunikacyjnego wewnątrz aplikacji mobilnej generuje nieproporcjonalne wydatki.

Zgodność z dyrektywą: Odsyłanie do narzędzi zewnętrznych w pełni realizuje cele art. 20 dyrektywy 2024/2831 i jest zgodne z zasadą proporcjonalności.

Wnosimy o:

1. Wykreślenie obowiązku pisemnego uzasadniania rozwiązania umów cywilnoprawnych (ust. 3 i 4), ewentualnie wydłużenie terminu z 7 do 14 dni.
2. Wykreślenie odwróconego ciężaru dowodowego nałożonego na platformę.

Uzasadnienie:

Naruszenie zasady swobody umów: Narzucenie pracowniczego wymogu uzasadniania rozwiązania umów cywilnoprawnych godzi w art. 353¹ KC i stanowi nieuzasadnione zbliżenie umów cywilnoprawnych do umów o pracę. W przypadku pozostawienia tego przepisu przez ustawodawcę wskazać należy, że termin 7 dni jest zbyt krótki na rzetelne zrealizowanie obowiązku przedstawienia przyczyny rozwiązania umowy na wniosek wykonawcy.

Ryzyko instrumentalizacji i paraliżu: Automatyczny ciężar dowodu po stronie platformy stwarza pole do fałszywych zarzutów „odwetu” przy zasadnych blokadach za oszustwa lub naruszenia regulaminu narażając cyfrowe platformy pracy na długie i kosztowne procesy sądowe.

Wnosimy o:

1. Wyłączenie odpowiedzialności solidarnej platformy, jeśli zawarła z pośrednikiem umowę o współpracę zawierającą precyzyjny podział obowiązków (art. 50 ust. 3).

Uzasadnienie:

Niespójność i ryzyko prawne: Unormowanie stwarza ryzyko obciążenia platformy odpowiedzialnością za naruszenia, na które nie miała wpływu. Pośrednicy są odrębnymi przedsiębiorcami, którzy podejmują własne decyzje w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wykładania samego przepisu nie wskazuje również, czy solidarna odpowiedzialność dotyczyłaby wyłącznie obowiązków przewidzianych w umowie i powierzonych pośrednikowi, czy całości autonomicznych decyzji podejmowanych przez niezależnego przedsiębiorcę (prowadzących np. do naruszenia obowiązków wynikających 25, 28 oraz 31, 37). Wprowadzenie tego rodzaju rozwiązań prawnych stanowi „gold-plating” przepisów dyrektywy 2024/2831 i znacząco wykracza poza jej zakres. Należałoby przynajmniej jednoznacznie doprecyzować zakres odpowiedzialności solidarnej i ograniczyć ją do obowiązków przekazanych przez platformę pośrednikowi.

Naruszenie swobody gospodarczej: Platforma nie ma faktycznych i prawnych możliwości kontrolowania wewnętrznych rozliczeń niezależnych pośredników. Wprowadzenie bezwarunkowej solidarnej odpowiedzialności w relacjach z pośrednikiem stanowi istotne zagrożenie dla całego modelu współpracy platform i pośredników i rażąco ingeruje w swobodę działalności gospodarczej. Robi to ponadto w sposób nieadekwatny do przepisów dyrektywy, która wskazuje jedynie konieczność podejmowania odpowiednich środków dla ochrony osób pozostających w relacjach kontraktowych z pośrednikiem, tak aby ich pozycja nie była gorsza od osób w analogicznej sytuacji współpracujących bezpośrednio z platformą. Solidarna odpowiedzialność nie jest wymogiem, jest tylko jedną z opcji. Przepisy w kształcie, w jakim zostały przedstawione przez projektodawcę stanowią ponownie naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności.