W odpowiedzi na rosnące zainteresowanie usługami online, 13 marca 2026 r. uchwalona została Ustawa o zmianie ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy oraz niektórych innych ustaw. Jakie zmiany czekają przedsiębiorców?
Celem ustawy jest reforma CEIDG dążąca do pełnej cyfryzacji systemu usług publicznych. Statystyki pokazują ogromną skalę zmian: w 2014 r. składanie wniosków online było rzadkością – ogółem tylko 5% dokumentów trafiało do CEIDG tą drogą (w przypadku zakładania firmy zaledwie 4%). Przełom przyniósł rok 2020, gdy w związku z pandemią nastąpił wzrost do 44% ogólnej liczby wniosków. Obecnie już 68% operacji odbywa się przez internet, a popularność tej formy jest zbliżona we wszystkich regionach kraju. Świadczy to o tym, że bariery technologiczne zanikają, a system jest na tyle przejrzysty, by przyciągnąć szerokie grono przedsiębiorców.
Proces pełnej cyfryzacji będzie stopniowy:
- od 1 listopada 2026 r. wyłącznie przez internet będzie można zarejestrować nową firmę;
- od 1 listopada 2028 r. obowiązek ten obejmie wszystkie pozostałe operacje, takie jak zawieszenie, wznowienie czy wykreślenie działalności.
Jedno okienko w nowym wydaniu
Już w 2011 r. wprowadzono formularz CEIDG-1, który zintegrował zgłoszenia o nadanie numerów NIP i REGON. Wypełniając wniosek można również załączyć odpowiedni formularz zgłoszenia do podatku VAT. Firma od lat jest automatycznie zgłaszana jako płatnik składek, jednak dotychczas przedsiębiorca jako osoba ubezpieczona często musiał składać odrębne zgłoszenie do ZUS. Nowelizacja to upraszcza – teraz jedno zgłoszenie obejmie również przedsiębiorcę jako ubezpieczonego (brak konieczności składania dodatkowych formularzy w ciągu 7 dni).
Kolejną nowością jest objęcie udogodnieniami spółek cywilnych. Dotychczas ich wspólnicy musieli mierzyć się z odrębnymi formalnościami. Po zmianach CEIDG automatycznie przekaże dane zgłoszeniowe spółki do właściwych instytucji (GUS, US).
mObywatel i ochrona prywatności
Firmę można już zarejestrować nie tylko przez stronę WWW, ale również przez aplikację mObywatel (jest to nowość wprowadzona nowelizacją, która już obowiązuje). Nowelizacja idzie o krok dalej, wprowadzając dokument mobilny. Pozwoli on na weryfikację danych firmy w czasie rzeczywistym, np. poprzez zeskanowanie kodu QR, co będzie możliwe także w przypadku spółek cywilnych.
Zasadniczą zmianą jest większy nacisk na prywatność (zasada privacy by default). Obecnie dane takie jak e-mail czy numer telefonu są domyślnie publikowane, chyba że przedsiębiorca zaznaczy sprzeciw w odrębnym okienku. Wiele osób o tym zapomina, co skutkuje dalą spamy na skrzynki mailowe oraz niechcianymi telefonami od anonimowych „sprzedawców fotowoltaiki”. Nowy system zostanie przebudowany tak, aby wybór dotyczący udostępniania danych kontaktowych był wyraźny i świadomy.
Wyzwania cyfryzacji
Mimo licznych zalet, całkowite odejście od wniosków papierowych może stanowić barierę dla osób starszych lub mniej biegłych cyfrowo. Każdy przedsiębiorca, wspólnik czy pełnomocnik będzie musiał dysponować narzędziami identyfikacji elektronicznej (Profil Zaufany, podpis kwalifikowany lub e-dowód). Brak bezpośredniego wsparcia urzędnika przy papierowym wniosku wymusza na przedsiębiorcach większą uwagę – choć organy skarbowe weryfikują dane we własnym zakresie, to przedsiębiorca ponosi pełną odpowiedzialność za poprawność informacji wprowadzanych do rejestru.
Autorzy: Szymon Witkowski, Lena Knap
